Bu yazıda anlatılan hikaye her ne kadar Edirne’ile ilgili değilse de Osmanlı-Türkiye ve İzlanda ile ilgili… Üstelik gerçekten son derece ibret verici (ilginç demiyoruz) ve lütfen 10 dakikanızı ayırarak okuyun. Bakın tarihte neler neler yapmışız… Yani Osmanlı döneminde.
Hikayeyi Yılmaz Özdil gündeme getirdi Youtube programında. Gerçekten de çok ilginç. Lütfen okuyup bilgilenin.
“Küçük Murat Reis, Osmanlı İmparatorluğu’na hizmet eden ünlü bir korsan olarak tanınsa da aslen Hollandalıydı. Gerçek adı Jan Janszoon olan Murat Reis, Hollanda’da korsanlığın yasaklanması üzerine, ülkesini terk ederek Osmanlı’nın Cezayir’deki korsanlarıyla birlikte çalışmaya başladı. Müslüman olduktan sonra Osmanlı için denizlerde korsanlık yapmaya devam etti. En yakın dostu da kendisi gibi Hollandalı olup Müslüman olan Süleyman Reis’ti…..”
Osmanlı İmparatorluğu’nun duraklama döneminde Cezayirli korsanlarla birlikte Akdeniz’de deniz güvenliğini sağlayan Murat Reis, bir süre sonra Akdeniz’deki rutin hayattan sıkıldı. IV. Murad’a başvurarak Atlas Okyanusu’nda yeni seferler düzenlemek istedi. Padişah ona “Atlantik Korsan Kuvvetleri Komutanı” unvanını verdi, ki bu unvan Osmanlı tarihinde eşi görülmemiş bir ayrıcalıktı. Bu sayede Murat Reis, Batı Avrupa kıyılarına yönelik saldırılarında daha da güçlendi.
MURAT REİS İZLANDA’YI YAĞMALIYOR
Murat Reis’in İzlanda’ya yaptığı saldırılar esnasında İzlandalılara uyguladığı şiddet, halk arasında büyük bir travmaya yol açtı ve İzlanda tarihinde derin bir iz bıraktı. Bu şiddetin ardından İzlandacaya “İnsan Çalan Türk” anlamına gelen “Tyrkjaranid” kelimesi girdi ve Türklere karşı büyük bir öfke oluştu.
İzlanda seferinde esir alınan İzlandalı rahip Ólafur Egilsson, yaşadıklarını bir kitapta anlattı. Eşi Cezayir’de köle olarak satılan ve çocuklarını kaybeden Egilsson’un bu anıları, İzlandalılar arasında Türklere karşı düşmanlığın daha da artmasına yol açtı.
“TYRKJARANID” – İNSAN ÇALAN TÜRK
Bu seferlerin körüklediği nefretle birlikte İzlanda sınırları içerisinde Türkleri öldürmek serbestleşti. İzlandacaya ayrıca “İnsan Çalan Türk” anlamına gelen Tyrkjaranid kelimesi dahil edildi. Söz konusu “Türk öldürmek serbesttir” kanunu ise inanmayacaksınız ama ancak 1970 li yıllarda kaldırılmış İzlanda tarafından.
İzlanda seferinden sonra da Murat Reis korsanlık faaliyetlerine devam etti. İngiltere’deki Lundy Adası’nı üs olarak kullanarak buradan birçok limana baskın düzenledi, savaş gemilerini ele geçirdi ve İngiltere’yi Osmanlı’ya vergi ödemeye zorladı. 1631’de İrlanda’nın Baltimore kasabasına düzenlediği ünlü baskında 109 kişiyi esir alarak Cezayir’e götürdü.
Ancak Murat Reis’in korsanlık kariyeri, 1635 yılında Tunus açıklarında Malta Şövalyeleri tarafından pusuya düşürülmesiyle sona erdi. Yakalanarak Malta’ya götürüldü ve burada hapsedildi. Beş yıl sonra başarılı bir kurtarma operasyonu ile serbest bırakıldı ve Fas’ta vali olarak görev aldı. 1640 yılında hayatını kaybeden Murat Reis’in ölümünden sonra Osmanlı İmparatorluğu, Atlantik’te bir daha aynı gücü gösteremedi.
Sonuç olarak, Küçük Murat Reis’in İzlanda seferi ve diğer korsanlık faaliyetleri, Osmanlı tarihinin dikkat çekici olaylarından biri olarak kaydedildi. Bu seferler, İzlanda halkının kolektif hafızasında derin izler bırakırken, Osmanlı’nın Atlantik’teki denizcilik gücünü kısa süreliğine de olsa pekiştirdi.
Şu anda da İzlanda devleti ile herhangi bir diplomatik ilişkimiz bulunmamakta ve ilişkiler Norveç ve Danimarka üzerinden yürüyor.
Bu hikayeyi daha da ayrıntılı olarak dinlemek isteyen olursa ÖZDİL aşağıdaki linkte anlatıyor – Hem de bayağı ilginç anlatıyor.
Türkçe