Arkeolog Umut M. Doğan, kendi konusunda yaptığı çalışmalar ve yazdığı kitaplarla dikkat çekmektedir. Edirne kentinin önemli değerlerinden olan arkeolog bugüne kadar yayınlanmış olan kitaplarına yakın zamanda bir yenisini ilave etmiş bulunmakta.
Söz konusu kitabın adı “Doğu Trakya’dan Anadolu’ya Trak Göçleri”. İşte bu yazımızda genelde arkeoloji ama özellikle de Trakya’nın eski tarihi / medeniyetleri ve Traklar vesaire konularına ilgi duyan entelektüel insanlarımız için oldukça özel bir kaynak olan bu kitaptan bahsedeceğiz.
Trak Kültürünü İlgilendiren Yeni Bir Araştırma ve Kitap
Tunç Çağı’nda Doğu Akdeniz coğrafyasının en görkemli kültürleri arasında yer alan Minos ve Miken uygarlıkları, zengin medeniyet birikimleriyle dikkat çeker. Girit merkezli Minos uygarlığı ve onun yıkılışının ardından Ege Adaları ile Kıta Yunanistan’da şekillenen Miken uygarlığı, bugünkü Batı medeniyetinin en erken evreleri olarak kabul edilmektedir. Miken kültüründe kullanılan dil olan Hellence, günümüz Yunancasının da atasıdır.
Massachusetts’teki Harvard Medical School’dan Dr. Iosif Lazaridis ve çalışma arkadaşlarının, Minos ve Miken kazılarından elde edilen genetik verileri modern toplumlarla karşılaştırdığı son bilimsel araştırmalar, Minos uygarlığını oluşturan toplumun önemli bir bölümünün Anadolu ve İran Yaylası kökenli olduğunu ortaya koymuştur. Aynı araştırmalar, Miken uygarlığını meydana getiren nüfusun ise büyük ölçüde Balkanlar, Trakya ve Orta Asya kökenli halklardan oluştuğunu göstermektedir.
Benzer sonuçlara, Edirne Müzesi uzmanı Arkeolog Dr. Umut M. Doğan’ın 2023 yılında tamamladığı doktora tezinde de dikkat çekilmektedir. Özellikle Miken uygarlığı ve sonrasında Kıta Yunanistan ile Ege Adaları’nda gelişen Antik Hellen kültürünün oluşumunda Trakya kökenli toplulukların önemli katkılar sunduğu bu akademik çalışmada ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Söz konusu doktora tezi, yakın zamanda popüler bilim kitabı formatında yayımlanarak okuyucuyla buluşturulmuştur.
Doğu Trakya’dan Anadolu’ya Uzanan Göçlerin İzleri
Geçtiğimiz ay Arkeoloji ve Sanat Yayınları tarafından yayımlanan “Doğu Trakya’dan Anadolu’ya Trak Göçleri” adlı kitap, tezde ortaya konan bilimsel verilere sadık kalırken, daha akıcı ve edebi bir dille geniş bir okuyucu kitlesine hitap etmektedir.
Kitap, Kırklareli’nde 1980’li yıllarda tesadüfen keşfedilen bir tümülüsün kazı öyküsüyle başlamakta; Demir Çağı’nın başlarında Trakya’dan Anadolu’ya, Kıta Yunanistan’a ve hatta Levant bölgesine kadar uzanan göç hareketlerini tarihsel kökenleri ve arkeolojik verileriyle ele almaktadır.
Tümülüste ortaya çıkarılan ve Demir Çağı’na geçişi simgeleyen karakteristik Trakya seramikleri, aynı yüzyılda Troia’dan Gordion’a kadar Anadolu’nun birçok önemli merkezinde de karşımıza çıkmaktadır. Edirne’deki Hacılar ve Arpalık dolmen kazıları ile bölgede yürütülen yüzey araştırmalarında bulunan benzer eserler, Trakya’dan başlayarak Anadolu, Yunanistan ve Ege Adaları üzerinden Levant’a uzanan büyük göç dalgalarının izlerini sürmemizi mümkün kılmaktadır.
Erken Demir Çağı Trakyası’na Derinlemesine Bir Bakış
Kitap, bugüne kadar görece az araştırılmış olan Türkiye Trakyası’nın Erken Demir Çağı kültürünü ayrıntılı biçimde incelemektedir. Doğu Trakya’daki kültürel gelişim süreci ve bu kültürün Anadolu’ya uzanan etkileri ele alınırken, Ege Antik kültüründeki Balkan izlerinden Deniz Kavimleri göçlerinde Trakya etkisine kadar pek çok arkeolojik detay, bilimsel veriler ışığında ancak sade ve anlaşılır bir anlatımla okuyucuya sunulmaktadır..
Not: 224 sayfalık kitap internetteki tüm online satış sitelerinde ve arkeoloji ve sanat yayınlarında satıştadır.
Umut M. Doğan Kimdir
1976 Gümüşhane doğumlu olan yazar, 2000’de İstanbul Üniversitesi lisans, 2007 ve 2023’te Dokuz Eylül Üniversitesi yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamlamış. Aphrodisias ve Manisa müzelerinde çalışmış ve halen Edirne Müze Müdürlüğü’nde görev yapmakta. Yazarın, arkeoloji alanında çok sayıda makalesi, öykü ve denemeleri yayınlanmış bulunuyor.
“Karia”, “Pergamon ve Çevresi”, “Halikarnassos ve Çevresi”, “Pergamon Büyük Sunak” ve “Latmos” arkeoloji kitaplarının yanı sıra Torlak Hû Kemal romanı, Afrodisyas Öyküleri ve Zeynep ile Sinco Afrodisyas’ı Geziyor adlı kitaplar da yazarın eserleri arasında.
Türkçe