Depremleri HAARP denilen sistem mi tetikliyor veya çıkarıyor?

HAARP aslında çok uzun zamandır insanların ilgisini çeken, bir o kadar da spekülasyonlara neden olan bir proje. Adı, yani Yüksek Frekanslı Aktif Auroral Araştırma Programı, kulağa biraz gizemli geliyor zaten. Özellikle de askeri kökenli olunca komplo teorilerinin odağı haline gelmiş durumda.

Bu program ABD’nin Alaska eyaletinde, Gakona adlı bir yerde kurulmuş. Başlangıçta tamamen askeri amaçlarla, yani ABD Hava Kuvvetleri, Donanması ve DARPA’nın (o meşhur savunma araştırma kurumu) desteğiyle hayata geçirilmişti. Peki ne yapıyor bu HAARP? Temel amacı, Dünya’nın üst atmosferinde yer alan iyonosferi incelemek.

İyonosfer dediğimiz yer, aslında iletişim sistemleri için çok önemli. Çünkü radyo dalgaları bu tabakadan yansıyor. HAARP da bu bölgeye yüksek frekanslı radyo dalgaları göndererek orada neler olup bittiğini anlamaya çalışıyor. Özellikle Güneş’ten gelen parçacıkların ve fırtınaların etkilerini araştırmak açısından oldukça kritik bir alan.

Sistem, 180 anten ve 360 vericiden oluşan devasa bir yapıya sahip. Gökyüzüne yüksek frekanslı radyo dalgaları göndererek iyonosferi “ısıtıyor” diyebiliriz. Bu şekilde atmosferin tepkilerini ölçüyorlar. Kulağa biraz bilim kurgu gibi gelse de aslında yapılan şey, bilimsel gözlem ve analiz.

Ancak bu proje yıllar içinde çok ciddi komplo teorilerine malzeme oldu. En dikkat çekeni, 2010 yılında Venezuela lideri Hugo Chavez’in Haiti depremini bir ABD “tektonik silahının” tetiklediğini iddia etmesiydi. Bu açıklamadan sonra birçok kişi bu silahın HAARP olduğunu düşünmeye başladı. Sosyal medyada da HAARP, neredeyse tüm büyük felaketlerin gizli faili ilan edildi: Çin’deki sellerden Türkiye’deki depremlere kadar.

Bu teorilerden bir tanesi de “deprem ışıkları” ile ilgili. Hani bazı depremlerden hemen önce gökyüzünde görülen o gizemli ışıklar var ya… İşte bazıları bu ışıkların HAARP tarafından yayılan radyo dalgalarıyla oluştuğunu iddia etti. Ama aslında bu ışıklar uzun yıllardır gözlemlenen doğal jeolojik olaylar. Bilim insanları bunların deprem esnasında yer altındaki hareketlerin neden olduğu doğal elektriksel boşalmalarla oluştuğunu söylüyor.

HAARP DEPREMİ TETİKLEYEBİLİR Mİ?

HAARP’ın depremleri tetikleyip tetikleyemeyeceği sorusu da çok soruluyor. Ama teknik olarak mümkün değil. HAARP’ın kullandığı yüksek frekanslı radyo dalgaları yalnızca iyonosfere etki eder, yani Dünya yüzeyinden yaklaşık 60 ila 600 km yukarıdaki katmana. Bu sinyaller yerin altına, hele ki tektonik levhalara ulaşamaz.

Kaldı ki HAARP’ın üretebildiği enerji miktarı, bir depremin neden olduğu enerjiyle kıyaslandığında neredeyse hiç kalıyor. Yani HAARP’ın bir depremi tetikleyebilecek gücü yok.

Zaten bu proje 2014 yılında askeri kurumlar tarafından bırakıldı. Çünkü artık hedefleri değişmişti ve HAARP’ın sunduğu veriler ordu için yeterince öncelikli değildi. Sonrasında tesis Alaska Fairbanks Üniversitesi’ne devredildi ve tamamen sivil bir araştırma merkezine dönüştü. Şu an üniversiteler, araştırma kurumları burayı bilimsel amaçlarla kullanıyor. Üstelik her kullanım için ödeme yapılıyor, yani tamamen akademik projelere açık bir sistemle çalışıyor.

Kısacası, HAARP bir silah değil; atmosferi ve özellikle iyonosferi inceleyen bir araştırma tesisi. Her ne kadar komplo teorileri etrafında bir mitoloji oluşmuş olsa da, bugüne kadar HAARP’ın depremleri, selleri ya da başka felaketleri tetiklediğini gösteren hiçbir bilimsel kanıt yok. Elimizde olanlar, sadece bilimsel veriler ve efsaneler arasındaki klasik ayrım.