Standart dışı plaka denetimleriyle ilgili yeni bir düzenleme gündemde. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatı doğrultusunda 1 Nisan’a kadar yapılacak kontrollerin yalnızca bilgilendirme amacıyla gerçekleştirileceği, bu süre içinde sürücülere ceza uygulanmayacağı açıklandı.
Yetkililer, standart dışı plaka kullanan araç sahiplerinin mağduriyet yaşamamaları için gerekli işlemleri bu süre içinde tamamlamalarını öneriyor.
APP Plaka Nedir?
APP (Amerikan Pres Plaka) olarak bilinen plakalar, yetkili kuruluşlar tarafından basılmayan ve yönetmelikte belirtilen standartlara uymayan plakalardır.
Genellikle kalın karakterlerle hazırlanan bu plakalar resmi plaka olarak kabul edilmiyor. Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), üzerinde resmi mühür ve gerekli güvenlik unsurları bulunmayan plakaların hukuken geçerli sayılmadığını belirtiyor.
Bu nedenle kamuoyunda APP plaka olarak bilinen plakalar yasa dışı plaka kapsamında değerlendiriliyor.
APP Plaka Cezası Ne Kadar?
Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında 27 Şubat tarihinden itibaren standart dışı plaka kullanan sürücülere ağır yaptırımlar uygulanıyor.
Buna göre APP plaka kullanan sürücülere:
- 140 bin lira para cezası
- Sürücü belgesine 30 gün el konulması
- Aracın 30 gün süreyle trafikten men edilmesi
cezaları uygulanıyor.
Aynı ihlalin aynı yıl içinde ikinci kez tekrarlanması durumunda ceza iki katına çıkarılıyor.
Denetimler 1 Nisan’a Kadar Bilgilendirme Amaçlı Yapılacak
Yetkililerden alınan bilgilere göre vatandaşların mağdur olmaması için 1 Nisan’a kadar sürücülere herhangi bir cezai yaptırım uygulanmayacak.
Mart ayı sonuna kadar gerçekleştirilecek denetimler ise eğitim ve bilgilendirme çalışmaları kapsamında yapılacak.
Standart dışı plakaya sahip araç sahiplerinin ilk olarak polis merkezi amirliğine veya jandarma karakoluna giderek plakanın kaybolduğuna dair ihbarda bulunmaları gerekiyor.
APP Plaka Değişimi İçin Başvuru Süreci
APP plakası bulunan araç sahiplerinin şu adımları takip etmesi gerekiyor:
- Polis merkezi amirliği veya jandarma karakoluna gidilerek plaka kayıp ihbarı yapılır.
- Bu belge ile notere başvurularak plaka basım talep belgesi alınır.
- Daha sonra Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu’na (TŞOF) bağlı plaka basım odalarına başvuru yapılır.
- Gerekli ücret ödenerek yeni ve standart plaka bastırılır.
Yetkililer, sosyal medya üzerinden ücret karşılığında plaka basma vaadinde bulunan kişilere güvenilmemesi gerektiğini de özellikle vurguluyor. Plaka basımı yalnızca yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılabiliyor.
Gerçek Plakada Bulunması Gereken Özellikler
Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre tescil plakalarında bulunması gereken bazı özellikler şöyle:
- Yansıtıcılı folyo ile kaplı olması
- Kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ile TR güvenlik işaretlerinin bulunması
Ayrıca:
- İl kodu ile harf grubu arasında 15×15 milimetre boyutunda karekod bulunur.
- Plakanın basıldığı yıl ile başlayan 12 puntoda ve 12 haneli seri numarası yer alır.
Bu güvenlik işaretleri sahte plaka üretimini önlemek amacıyla tasarlanmıştır. İşaretler, aracın yaklaşık 1,8 metre önünden veya arkasından 30 derecelik açıyla bakıldığında görülebilecek şekilde yerleştirilir.
Ancak 1 metreden daha yakın ya da 4 metreden daha uzak mesafelerde görülmez.
Eski Plakalar Geçerli mi?
Plakanız yetkili kurumlar aracılığıyla şoförler odasından alınmışsa herhangi bir sorun bulunmuyor. Resmi kurumlar tarafından basılmış tüm plakalar eski veya yeni tarihli olmasına bakılmaksızın geçerli sayılıyor.
Plakada:
- rakam silinmesi
- eğrilik
- kesik
bulunmuyorsa kullanılmaya devam edilebilir.
Gerçek olup zamanla yıpranmış plakalar APP plaka sayılmaz, ancak bu durum için de cezai işlem uygulanabiliyor.
Karekod Her Plakada Var mı?
APP plakaları tespit etmenin yöntemlerinden biri karekod kontrolü olsa da her plakada karekod bulunmaz.
Karekod uygulaması 1 Ocak 2024 tarihinden sonra basılan plakalar için zorunlu hale getirildi.
Bu tarihten önce basılan plakaların karekodlu plakalarla değiştirilmesi gerekmiyor. Yani plaka gerçek olduğu halde karekod bulunmuyorsa herhangi bir ceza uygulanmıyor.
TR Şeridi Ne Zaman Kullanılmaya Başladı?
Plakalarda yer alan sol taraftaki mavi TR şeridi, Türkiye’nin 1995 yılında Avrupa Gümrük Birliği sürecine girmesinin ardından Avrupa Birliği uyum çalışmaları kapsamında kullanılmaya başlandı.
1996 yılından itibaren plakalarda TR şeridi yer alırken, 2000’li yıllarda alüminyum plaka, beyaz reflektif zemin, siyah karakter ve sol tarafta mavi TR alanı standart hale getirildi.
Yetkili plaka basım atölyeleri de Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ağı üzerinden faaliyet gösteriyor.
Plaka Değişim Ücreti Ne Kadar?
APP plakasını değiştirmek isteyen araç sahiplerinin ödemesi gereken ücretler şu şekilde belirtiliyor:
- 1.968 TL ruhsat işlemi ücreti
- 850 TL plaka basım ücreti
Bu ücretlerin illere göre değişiklik gösterebileceği ifade ediliyor.
Plakaya Sonradan Müdahale Etmek de Cezaya Neden Olabilir
Yetkili kurum tarafından basılmış plakalar üzerinde yapılan bazı değişiklikler de ağır kusur olarak değerlendiriliyor.
Bunlar arasında:
- Harf ve rakamların boya veya kabartma ile değiştirilmesi
- Kenar çizgisinin kesilmesi veya boyanması
- Plakanın folyo veya camla kaplanması
- Karakterleri değiştirebilecek çivi veya vida kullanılması
yer alıyor.
Bu tür müdahalelerin tespit edilmesi halinde sürücülere cezai işlem uygulanabiliyor.
APP Plakası Olanlar Ne Yapmalı?
Aracında APP plaka bulunan sürücüler bulundukları il veya ilçedeki Trafik Tescil birimlerine başvurarak plakanın kayıp olduğu yönünde işlem başlatmalı.
Araç sahipleri ikamet adreslerine bağlı polis merkezi veya jandarma karakolundan kayıp belgesi aldıktan sonra, bu belgeyle noterde işlem yaparak plaka basım makbuzu alıyor.
Noterden alınan makbuzdaki referans numarasıyla internet üzerinden ödeme yapılmasının ardından, plaka basım atölyesine gidilerek yeni plaka teslim alınıyor.
Anahtar Kelimeler: app plaka, plaka değişimi, app plaka cezası, plaka değişimi başvurusu, standart dışı plaka, trafik plakası, plaka değişim ücreti, EGM, TŞOF, trafik tescil
Türkçe